تفسیر به رأى چیست؟

تفسیر به رأى آن است كه معنایى را بر قرآن تحمیل كنیم، بدون آنكه از ظاهر قرآن دلیلى داشته باشیم؛ ولى اگر با تكیه بر ظاهر قرآن مصادیق جدیدى نقل كنیم، تفسیر به رأى نیست.
به چند نمونه دقت كنید:

امام در حدیثى در ذیل آیه، «فلینظر الانسان الى طعامه»(عبس، 24) مى‏ فرماید: مراد از غذا، علمى است كه انسان مى‏ آموزد؛ یعنى یكى از مصادیق طعام، طعام علمى و معنوى است.

ب) در حدیث مى‏ خوانیم: امام براى خرید لباس احرام حج، به بازار رفتند و این آیه را تلاوت فرمودند: «ولو ارادوا الخروج لاعدّوا له عُدّة»( توبه، 46.) یعنى اگر قصد رفتن به میدان جهاد داشتند، خود را آماده مى‏ كردند.
با اینكه آیه در مورد جهاد است؛ ولى امام این آیه را در مورد حج نیز بكار مى ‏برد؛ زیرا آماده ‏باش براى حج و جهاد دو مصداق از یك حقیقت و آن انجام تكالیف الهى مى‏ باشد.(هدایة الامّة، ج 5، ص 14)

ج) نجاشى به خاطر شرابخوارى در ماه مبارك رمضان، صد ضربه شلاق خورد؛ هشتاد ضربه به خاطر شراب و بیست ضربه به خاطر رعایت نكردن احترام ماه رمضان.

او از حضرت على‏ علیه السلام ناراحت شد و به معاویه پیوست و علیه حضرت شعرى گفت. طارق بن عبدالله رئیس قبیله‏ ى نجاشى نزد حضرت على‏ علیه السلام گلایه كرد كه چرا شما بین دوست و بیگانه تفاوت قائل نمى‏ شوید! شخص معروفى مثل نجاشى نباید شلاق بخورد! ما این گونه رفتار را تحمّل نمى‏ كنیم. امام این آیه را تلاوت فرمود: «و انّها لكبیرة الاّ على الخاشعین»(بقره، 45)
طارق نیز به معاویه و دشمنان على پیوست با این‏كه همه مى‏ دانیم این آیه مربوط به نماز است؛ ولى حضرت على خود را یكى از مصادیق آیه دانست.

منبع: http://www.qaraati.ir/show.php?page=questions&id=83